Ελιά και Κρήτη

"ελαιώνες και αμπέλια μακριά ως τη θάλασσα ..."

Οδυσσέας Ελύτης

Η Κρήτη είναι μια από τις κοιτίδες των αρχαίων πολιτισμών στην οποία αναπτύχθηκε η ελαιοκαλλιεργεια εδώ και 5000 χρόνια.
Στους αρχαιο- λογικούς χώρους της Φαιστού και του Βαθυπετρου βρέθηκαν εργαλεία για τσάκισμα και σύνθλιψη ελιων, ενώ σε ιερές επιγραφές περιέχονται κομμάτια τελετουργικού με πρόσφορες λαδιού σε χώρους λατρειας, σε ιερείς και θεότητες. Στην Κρήτη η ελιά θεωρείται ιερό δένδρο, σύμβολο αφθονίας, δόξας, ειρήνης, μακροζωίας, και αιωνιότητας, ενώ με κλαδιά ελιάς στεφανώνουν τους νικητές. Σε πιθάρια των αποθηκών της Κνωσού συναντάμε αποθήκευση λαδιού ενώ σε τοιχογραφίες το 1450 π.χ. απεικονίζονται ελαιοδενδρα. Έκτοτε και ως τις μέρες μας η ελιά και ελαιοκαλλιεργεια συνδέεται στενά με τη ζωή των κατοίκων και το πολιτισμό του νησιού αποτελώντας αναπόσπαστο στοιχείο του.

Ελαιόδεντρο (oleum europaea)

Το ελαιόδεντρο θεωρείται σχεδόν αθάνατο αφού έχουν βρεθεί δέντρα άνω των 2000 ετών στην Κρήτη. Η παραγωγή καρπών αρχίζει από τον πέμπτο έως τον όγδοο έτος της ηλικίας του. Τα δέντρα ηλικίας άνω των 15 ετών είναι τα πιο παραγωγικά, και μπορούν να παράγουν έως 100 κιλά ελιές ανά συγκομιδή, με απόδοση περίπου 10 έως 20 κιλά ελαιόλαδο, ενώ η πρώιμη συγκομιδή μπορεί να είναι χαμηλότερη από αυτή των ώριμων καρπών.